GS. Nguyễn Lân Dũng: Đông trùng hạ thảo – Đâu là thật?

Posted on Posted in Thành phần, Đông trùng Hạ thảo

1. Sự hỗn hoạn về Thị trường Đông trùng hạ thảo

Hiện nay trên thị trường khá hỗn loạn về các loại Đông trùng hạ thảo: loại sâu khô có râu ở đầu (rất đắt, khoảng 200 triệu/100g và chỉ có khoảng 200 con sâu có râu là nấm Cordyceps sinensis), loại ống nước có que hút sản xuất ở Trung Quốc , Hàn Quốc (giá 200 nghìn đồng/20 ống), loại đựng trong túi chất dẻo của Hàn quốc (khoảng 500.000 đồng một hộp lớn). Đặc biệt có loại viên con nhộng sản xuất tại Mỹ (made USA) giá hiện nay là 50 USD/ lọ thuỷ tinh. Không kể một loại rởm bán tại Mỹ nhưng ghi tiếng Việt chỉ có vài USD/hộp (!).

Đặc biệt đáng lưu ý là loại “Đông trùng hạ thảo” đang sản xuất, chuyển giao công nghệ và được tuyên truyền rộng rãi ở Việt Nam, được giới thiệu trên báo chí và cả trên VTV2. Tôi xin nói ngay loại này là loại đã mang tên không trung thực, cần phải chấn chỉnh ngay. Không được chuyển giao với giá tiền tỷ và đang hướng dẫn nông dân mở rộng sản xuất. Loại này có màu da cam có thể sản xuất dễ dàng trên môi trường có thành phần chủ yếu là cơm (!). Có báo đăng tác giả đã bỏ 1000 USD để mua 1 bào tử (!). Nên nhớ 1 bào tử bé như con vi khuẩn, vậy mua bằng cách nào? Hơn nữa đây là chủng có sẵn từ lâu trong Bảo tàng giống chuẩn VTCC của ta, sao phải dùng ngoại tệ để mua (?). Đó là loài Nhộng trùng thảo, Trung Quốc gọi là Dõng Trùng Thảo, tên khoa học là Cordyceps militaris. Tuy cùng chi (genus) với Đông trùng hạ thảo (Cordyceps sinensis) nhưng khác loài (species). Vấn đề là giá trị dược liệu của loại này rất thấp, giá rất rẻ nên người ta thường mua từng kg để…nấu canh (!). Các bạn có thể đánh vào Google một dòng, thí dụ: http://www.alibaba.com/product-detail/GMP-manufactory-Cordyceps-Militaris_60235708637.html?spm=a2700.7724857.29.210.YLeND2

đông trùng hạ thảo
GS.Nguyễn Lân Dũng – Chủ tịch Hội các ngành Sinh học Việt Nam

Bạn sẽ thấy giá 1kg là 15-40 USD/kg, nghĩa là 1,5-4 USD/100 g hay khoảng 37-86 nghìn đồng/ 100g (!). (Trong khi Đông trùng hạ thảo thật hiện có giá 200 triệu đồng/100g). Rẻ như vậy nên ít ai đóng viên nén hay viên con nhộng Nhộng trùng thảo và không ai bán với giá trên trời và bán từng vài gram một như ở nước ta (!). Tôi đã kiến nghị Bộ Khoa học Công nghệ Môi trường, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và Ban lãnh đạo VTV2 khẩn trương xem xét lại vấn đề này, đừng để có sự nhầm lẫn cho người mua và vượt qua mọi sự thẩm định của các nhà Sinh học nước ta.

Vậy Đông trùng hạ thảo thật là gì mà vì sao phải nuôi cấy nấm Cordyceps sinensis trong nồi lên men để thu nhận dạng dịch thể chứ không thể mua dạng sâu có râu thu thập trực tiếp từ Tây Tạng và một số vùng cao khác ở Trung Quốc?

2. Vậy thì thực sự Đông trùng hạ thảo là loại nào?

Đó là một dạng cộng sinh giữa một loài nấm túi có tên khoa học là Cordyceps sinensis (Berk.) Sacc. với sâu non (ấu trùng) của một loài côn trùng thuộc chi Hepialus. Thường gặp nhất là sâu non của loài Hepialus armoricanus. Ngoài ra còn 40 loài khác thuộc chi Hepialus cũng có thể bị Cordyceps sinensis ký sinh. Vào mùa đông nấm bắt đầu ký sinh vào sâu non và làm chết sâu non vì ăn hết chất dinh dưỡng của chúng. Mùa hè ấm áp nấm bắt đầu mọc ra khỏi sâu như một ngọn cỏ và vươn lên khỏi mặt đất. Đầu của ngọn nấm là một thể đệm (stroma) hình trụ thuôn nhọn. Chỉ phát hiện được Đông trùng hạ thảo vào mùa hè ở một số cao nguyên cao hơn mặt biển từ 3500 đến 5000m. Đó là các vùng Tây Tạng, Tứ Xuyên, Thanh Hi, Cam Túc, Vân Nam…

đông trùng hạ thảo 02
ĐTHT Cordyceps sinensis rất quý hiếm, mỗi năm người dân trên dãy Hymalaya chỉ thu được khoảng 600kg

Các phân tích hoá học cho thấy trong sinh khối (biomass) của ĐTHT có 17 acid amin khác nhau, có D-mannitol, có lipid, có nhiều nguyên tố vi lượng (Al, Si, K, Na…). Quan trọng hơn là trong sinh khối Đông trùng hạ thảo có nhiều chất hoạt động sinh học mà các nhà khoa học đang phát hiện dần dần ra nhờ các tiến bộ của ngành hoá học các hợp chất tự nhiên. Nhiều hoạt chất này có giá trị dược liệu thần kỳ. Trong đó phi kể đến cordiceptic acid, cordycepin, adenosine, hydroxyethyl-adenosine. Đáng chú ý hơn c là nhóm hoạt chất HEAA ( Hydroxy-Ethyl-Adenosine- Analogs). Đông trùng hạ thảo còn có chứa nhiều loại vitamin (trong 100g Đông trùng hạ thảo có 0,12 g vitamin B12; 29,19 mg vitamin A; 116,03 mg vitamin C, ngoài ra còn có vitamin B2 (riboflavin), vitamin E, vitamin K…)

Chi nấm Cordyceps có tới 350 loài khác nhau, chỉ riêng ở Trung Quốc đã tìm thấy 60 loài. Tuy nhiên cho đến nay người ta mới chỉ nghiên cứu nhiều nhất được về 2 loài Cordyceps sinensis (Berk.) Sacc. và Cordyceps militaris (L. ex Fr.) Link. Loài thứ hai được gọi là Nhộng trùng thảo (Dõng trùng thảo).

đông trùng hạ thảo 03

Viện Vi sinh vật Viện Hàn lâm khoa học Trung Quốc có chuyển cho Viện chúng tôi một chủng Cordyceps sinensis, nhưng rất tiếc khi kiểm tra lại ADN chúng tôi thấy chưa đúng nên chưa thể đưa vào sản xuất. Bạn nào đủ sức khỏe đi Tây Tạng lấy mẫu (lượng oxy ở đây khá thấp) thì tôi sẵn sàng hướng dẫn cách bảo quản để đưa về nước tiến hành phân lập chủng Cordyceps sinensis. Tôi từ lâu rất muốn đi làm việc này nhưng sức khỏe không cho phép. Các bạn trẻ ở Viện tôi phần lớn lại là nữ, không thể đi được (!). Ai sang Trung Quốc cũng muốn mua làm quà một ít Đông trùng hạ thảo vì danh tiếng của loại dược liệu này quá lớn và đem tặng ai cũng quý, nhưng vì hiện giá quá đắt nên chỉ có thể mua dạng nuôi cấy và bán dưới dạng dịch nuôi mà thôi.

Tôi được tham dự một Hội nghị quốc tế về Công nghệ sinh học họp ở Thái Lan và tôi rất ngạc nhiên khi thấy không chỉ có các báo cáo rất sâu về Đông trùng hạ thảo của các nhà khoa học Trung Quốc mà còn có các báo cáo sâu hơn nữa về Đông trùng hạ thảo của các nhà khoa học Mỹ.

3. Vì sao chúng (Đông trùng hạ thảo Cordyceps sinensis) được coi như một trong những loại thần dược nổi tiếng khắp thế giới?.

Sách y học cổ truyền của Trung Quốc từ xa xưa đã coi Đông trùng hạ thảo là vị thuốc có tác dụng “Bổ phế ích can, bổ tinh điền tuỷ, chỉ huyết hoá đàm” , “Bổ phế ích thận, hộ dưỡng tạng phủ”, “Tư âm tráng dương, khư bệnh kiện thân”; là loại thuốc “Tư bổ dược thiện”, có thể chữa được “Bách hư bách tổn”. Mặt khác các nghiên cứu cổ truyền cũng như các thực nghiệm hiện đại đều xác định Đông trùng hạ thảo hầu như không có tác dụng phụ đối với cơ thể người và động vật. Liều uống Đông trùng hạ thảo an toàn đối với chuột thí nghiệm là trên 45g/1kg thể trọng.

đông trùng hạ thảo 04
ĐTHT Cordyceps sinensis được nghiên cứu và chứng minh có tác dụng rất tốt với hầu hết các cơ quan trong cơ thể con người

Các nghiên cứu y học và dược học ở Trung Quốc và trên thế giới đã chứng minh được các tác dụng sau đây của Đông trùng hạ thảo:

1-Chống lại tác dụng xấu của các tân dược đối với thận, thí dụ đối với độc tính của Cephalosporin A.

2-Bảo vệ thận trong trường hợp gặp tổn thương do thiếu máu.

3-Chống lại sự suy thoái của thận, xúc tiến việc tái sinh và phục hồi các tế bào tiểu quản ở thận

4-Làm hạ huyết áp ở người cao huyết áp

5-Chống lại hiện tượng thiếu máu ở cơ tim

6- Giữ ổn định nhịp đập của tim

7-Tăng cường tính miễn dịch không đặc hiệu

8- Điều tiết tính miễn dịch đặc hiệu

9-Tăng cường năng lực thực bào của các tế bào miễn dịch

10-Tăng cường tác dụng của nội tiết tố tuyến thượng thận và làm trương nở các nhánh khí quản.

11-Tăng cường dịch tiết trong khí quản và trừ đờm

12-Làm chậm quá trình lão hoá của cơ thể

13- Hạn chế bệnh tật của tuổi già

14-Nâng cao năng lực chống ung thư của cơ thể

15-Chống lại tình trạng thiếu oxygen của cơ thể

16-Tăng cường tác dụng lưu thông máu trong cơ thể

17- hạn chế tác hại của tia gamma đối với cơ thể

18-Tăng cường tác dụng an thần, trấn tĩnh thần kinh

19-Tăng cường việc điều tiết nồng độ đường trong máu

20-Làm giảm cholesterol trong máu và chống xơ vữa động mạch.

21-Xúc tiến tác dụng của các nội tiết tố (hormone).

22-Tăng cường chức năng tiêu hoá và hấp thu các chất dinh dưỡng

23-Ức chế vi sinh vật có hại, kể cả vi khuẩn lao

24- Kháng viêm và tiêu viêm

25- Có tác dụng cường dương và chống liệt dương

Vì Đông trùng hạ thảo thu nhặt từ thiên nhiên chỉ có hạn, môi trường tự nhiên thích hợp cho sự phát triển của Đông trùng hạ thảo lại toàn là các vùng núi non và cao nguyên hiểm trở, xa xôi, cho nên việc tìm kiếm Đông trùng hạ thảo dạng sâu hiện rất khó khăn. Hơn nữa các nhà khoa học đã chứng minh các hoạt chất đều tập trung trong nấm Cordyceps sinensis. Nếu thấy con sâu khô đã rụng mất râu (chính là nấm Cordyceps sinensis ) thì chả còn tác dụng gì nữa đâu). Việc nuôi cấy sợi nấm Cordyceps sinensis theo con đường Công nghệ sinh học trong các nồi lên men để thu nhận sản phẩm là rất hợp lý và có thể sử dụng an toàn và có hiệu quả.  

 GS.Nguyễn Lân Dũng

(Chủ tịch Hội các ngành Sinh học Việt Nam)

Nguồn: daidoanket.vn

 

 

 

 

Giá: 1.990.000 đ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *